Sosyal Medyada Ev, Araç veya Eşya İlanı Verenler Aylık Olarak Vergi İdaresine Bildirilecek

Bir sosyal ağdaki grupta arabanızı satışa çıkardınız, yazlığınızı kiraya verdiniz ya da kullanmadığınız bir eşyayı alıcı bulması için paylaştınız. 5 Eylül 2026'dan itibaren bu ilanı yayımlayan platform, sizin adınızı, kimlik veya vergi numaranızı ve ilanın bilgilerini her ay Gelir İdaresi Başkanlığı'na bildirmekle yükümlü. Yükümlülük yeni değil; 2022'den beri ilan siteleriyle birlikte sosyal ağ sağlayıcıları ve yer sağlayıcılar için de vardı. Yeni olan, Danıştay'ın bir yer sağlayıcı yönünden iptal ettiği hükümlerden sonra bu iki grup için daraltılmış ve ayrı bir fıkra kurulması.

Aşağıda önce 2022 düzenini, sonra 5 Eylül'de ne değiştiğini, ardından ilan veren kişinin bu tabloda nerede durduğunu Tebliğ metninden okuyoruz.

2022'den beri ne vardı

Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 538), 31 Mayıs 2022'de yayımlandı. Dayanağı Vergi Usul Kanunu'nun 149. maddesindeki devamlı bilgi verme mecburiyeti ile mükerrer 257. maddesinin birinci fıkrasının (4) ve (7) numaralı bentlerindeki yetkidir. Tebliğ'in 4. maddesinin birinci fıkrası, taşınır ve taşınmazlar ile mal ve hizmetlerin alınması, satılması veya kiralanmasına yönelik ilanların yayımlanmasına aracılık eden aracı hizmet sağlayıcılarını, sosyal ağ sağlayıcılarını ve yer sağlayıcıları aylık bildirimle yükümlü kılıyordu: hizmetin sağlandığı internet adresi, hizmet verilen kişinin ad soyad/unvan, TCKN/YKN/VKN bilgileri ile işyeri adres bilgileri, her bir tahsilat veya satış işleminin tutarı ve tarihi ile tahsil edilen tutarların ödendiği banka hesap bilgileri ve Başkanlıkça belirlenecek diğer bilgiler.

Bu düzen bir yer sağlayıcının açtığı davayla sarsıldı. Danıştay Üçüncü Dairesi, 29 Nisan 2024 tarihli, E. 2023/3109, K. 2024/2440 sayılı kararıyla Tebliğ'in 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (ç) bentlerini, 4. maddesinin o tarihteki ikinci fıkrasını ve 6. maddesinin üçüncü ve beşinci fıkralarını "yer sağlayıcı" davacı yönünden iptal etti; diğer düzenlemeler yönünden davayı reddetti. Karar oyçokluğuyla verildi. Gerekçe dört ayrı zemine oturuyor: tahsilat ve banka hesabı bilgileri, yalnız ilan yayımlayan bir yer sağlayıcının yedinde bulunmayan bilgilerdi; "Başkanlıkça belirlenecek diğer bilgiler" ibaresi belirlilik ilkesine aykırıydı; ilan verenin bildirdiği bilgilerin doğruluğundan platformu sorumlu tutan 6/3 hükmü ceza sorumluluğunun şahsiliğine aykırıydı; üçüncü kişilere ait bilgileri elektronik ortamda saklama yükümlülüğü Kanun'da yoktu. Tebliğ'in resmî metnindeki dipnota göre Vergi Dava Daireleri Kurulu 22 Nisan 2026 tarihli, E. 2024/990, K. 2026/280 sayılı kararıyla temyiz istemini reddetti ve karar kesinleşti. Bu yazı için Daire kararının tam metni okundu; Kurul kararı dipnottaki kayıttan aktarılıyor.

5 Eylül 2026'da ne değişti

595 Sıra No.lu Tebliğ üç iş yapıyor.

Birincisi, dayanak hükmün aktarımını günceller. Tebliğ'in 2. maddesindeki mükerrer 257/1-(7) alıntısı, Kanun'un bugünkü metniyle uyumlu hâle getirildi: yetki artık "internet dâhil olmak üzere her türlü dijital ortamın alım, satım, kiralama, ilan ve reklam gibi iktisadi ve ticari amaçlarla kullanıldığı hallerde" erişim sağlayıcılara, içerik sağlayıcılara, yer sağlayıcılara ve sosyal ağ sağlayıcılara bildirim yükümlülüğü getirmeyi de kapsıyor.

İkincisi, 4. maddenin birinci fıkrasından "sosyal ağ sağlayıcıları ile yer sağlayıcılar" ibaresi çıkarıldı ve bu iki grup için ayrı bir ikinci fıkra eklendi. Yeni fıkraya göre, taşınır ve taşınmazlar ile mal ve hizmetlerin alınması, satılması veya kiralanmasına yönelik ilanların yayımlanmasına imkân sağlayan yer sağlayıcılar ile sosyal ağ sağlayıcılar, takvim yılının birer aylık dönemleri içinde şu üç bilgiyi Başkanlık sistemlerine bildirmek zorunda: hizmetin sağlandığı internet adresi, hizmet verilen kişinin ad soyad/unvan ve TCKN/YKN/VKN gibi mükellefiyet tespitine ilişkin bilgileri, o kişi adına yayımlanan satış ve kiralama ilanlarının bilgileri.

Fark dikkat çekici: ilan sitelerinden istenen tahsilat tutarı, tarihi ve banka hesap bilgileri bu yeni fıkrada yok. Sosyal ağ üzerinden verilen bir ilanda platformun ödemeye aracılık etmediği düşünülürse bu tercih anlaşılır; yukarıdaki Danıştay kaydıyla birlikte okununca, düzenleyicinin aynı bendi yer sağlayıcılar için yeniden yazmaktan kaçındığı görülüyor.

Üçüncüsü, Danıştay'ın iptal ettiği hükümlerin bir kısmı yeniden yazıldı, bir kısmı kaldırıldı, bir kısmı ise olduğu gibi duruyor. Belirsiz bulunan (ç) bendi "ilan bilgileri" olarak yeniden yazıldı; platformu ilan verenin bilgilerinin doğruluğundan sorumlu tutan 6. maddenin üçüncü fıkrası yürürlükten kaldırıldı. Buna karşılık, Danıştay'ın yer sağlayıcı yönünden iptal ettiği 6. maddenin beşinci fıkrası, yani bildirilen bilgilerin Vergi Usul Kanunu'ndaki muhafaza süreleri boyunca elektronik ortamda saklanması ve ibrazı yükümlülüğü, 595 ile kaldırılmadı ve konsolide metinde yürürlükte. Danıştay'ın iptal etmediği (b) bendinde de ayrıca bir ibare değişikliği yapıldı: "bilgileri ile işyeri adres bilgilerini" ibaresi "gibi mükellefiyet tespitine ilişkin bilgileri" oldu. Tebliğ yayımı tarihinde, yani 5 Eylül 2026'da yürürlüğe girdi.

"Sosyal ağ sağlayıcı" kim?

Tebliğ'in 3. maddesi tanımı 5651 sayılı Kanun'a bağlıyor. O Kanun'un 2. maddesine göre sosyal ağ sağlayıcı, "sosyal etkileşim amacıyla kullanıcıların internet ortamında metin, görüntü, ses, konum gibi içerikleri oluşturmalarına, görüntülemelerine veya paylaşmalarına imkân sağlayan gerçek veya tüzel kişileri"; yer sağlayıcı ise "hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan veya işleten gerçek veya tüzel kişileri" ifade ediyor. Yeni fıkradaki ek şart, platformun satış veya kiralama ilanlarının yayımlanmasına imkân sağlamasıdır. Tebliğ "ilan"ı tanımlamıyor; bir kullanıcı gönderisinin ne zaman ilan sayılacağı ve bir platformun ne zaman buna "imkân sağlamış" olacağı metinde yazılı değil. Danıştay kararında davacı, Facebook ve Instagram gibi sosyal ağlarda bu hükümlerin uygulanma zorluğundan söz etmişti; karşı oy yazısı bu beyanı aktardıktan sonra, aracı hizmet sağlayıcıları, sosyal ağ sağlayıcıları ile yer sağlayıcıların farklılıkları gözetilmeden ortak yükümlülüğe tabi tutulmasını eleştiriyor. Kapsamın sınırı, Başkanlığın BTRANS üzerinden duyuracağı format ve uygulamayla netleşecek.

İlan veren kişi için ne değişiyor

Yükümlülük platformun, ama bilgi ilan verenden geliyor. Tebliğ'in 4. maddesinin dördüncü fıkrasına göre sosyal ağ sağlayıcıları ile yer sağlayıcılar üzerinden ilan verenler, platformun Başkanlığa bildirmek zorunda olduğu bilgileri platforma vermek zorundadır. İlanın konusu olan taşınır, taşınmaz, mal veya hizmet başkasına aitse, mülkiyet sahibine ilişkin bilgilerin de bildirilmesi gerekir. Beşinci fıkra, bilgi vermeyen ilan verenlere ilişkin bilgilerin platform tarafından ayrıca Başkanlığa bildirileceğini söylüyor. Altıncı maddenin birinci fıkrası ise ilan verenleri verdikleri bilgilerin doğruluğundan sorumlu tutuyor.

İki hususu ayırmak gerekiyor. Yedinci maddenin ikinci fıkrasına göre bildirilecek bilgilerin ilanda görünmesi zorunlu değildir; zorunluluk bilgilerin idareye bildirilmesine yöneliktir. Kimlik numaranız ilanın altında yayımlanmaz, platformun sisteminden idareye gider. İkincisi, bu Tebliğ bir bildirim düzenlemesidir; bir satıştan veya kiradan vergi doğup doğmadığını belirlemez. Vergi doğuran olay, ilgili vergi kanunlarına göre ayrıca değerlendirilir. Tebliğ'in yaptığı, idarenin bu değerlendirmeyi yapabilmesi için veriyi düzenli olarak önüne getirmektir.

Takvim ve ceza

Bildirim aylıktır. Tebliğ'in 5. maddesinin ikinci fıkrasına göre bir aya ait bilgilerin takip eden ayın son günü saat 23.59'a kadar bildirilmesi zorunludur; format ve standart Başkanlık tarafından BTRANS üzerinden duyurulur. Değişiklik metninde yeni fıkra için ayrı bir ilk bildirim tarihi öngörülmedi; 7. maddenin üçüncü fıkrası Başkanlığa süreleri uzatma ve bilgi verme dönemini ayrı ayrı belirleme yetkisi veriyor.

Ceza tarafı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355. maddesindedir. Maddenin birinci fıkrasına 2022'de eklenip 2024'te değiştirilen cümleye göre, mükerrer 257/1-(7) kapsamında bildirilmesi gereken alım, satım, kiralama, ilan ve reklama ilişkin bilgileri bildirmeyen, eksik veya yanıltıcı bildirimde bulunanlara, bildirilmeyen her bir ilana konu mal ve hizmet için ayrı ayrı özel usulsüzlük cezası kesilir ve bu ceza her bir bildirim için 17.000.000 Türk lirasını aşamaz. Ceza tutarları mükellef grubuna göre 2026 yılı için 35.000, 17.000 ve 8.700 Türk lirasıdır. Tebliğ'in 6. maddesinin altıncı fıkrası, bildirimde bulunmayanlar kadar "bu Tebliğle getirilen zorunluluklara uymayanlar" hakkında da Kanun'un ceza hükümlerine gönderme yapıyor; ilan verenin platforma bilgi verme zorunluluğu da bu kapsamdadır.

Bu süreçte bilinmesi gerekenler

Sosyal ağda satış veya kiralama ilanı veren kişinin adı, kimlik veya vergi numarası ve ilan bilgileri, 5 Eylül 2026'dan itibaren platform tarafından aylık olarak Gelir İdaresi Başkanlığı'na bildirilir. Platform bu bilgileri isteyebilir; ilan veren vermek zorundadır ve doğruluğundan sorumludur. Başkasına ait bir malı ilan eden kişi mülk sahibinin bilgilerini de bildirir. Bilgiler ilanda görünmez. Bildirim, vergi doğup doğmadığına ilişkin bir sonuç içermez; o değerlendirme ayrı yapılır.