Sosyal Medyada 15 Yaş Sınırı 1 Kasım'da Başladı: e-Devlet ile Yaş Doğrulama

Yönetmelik 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girdi. Bu tarihten itibaren 14 yaşındaki bir çocuk Türkiye'de yeni bir sosyal medya hesabı açamaz. Yönetmeliğe göre "Sosyal ağ sağlayıcı, onbeş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz" (m.5/1). Hesap oluşturulması aşamasında kullanıcının yaş durumu yaş doğrulama belirteci ile doğrulanır; onbeş yaşını doldurmadığı tespit edilen çocukların hesap açılış talepleri reddedilir (m.6/2, m.6/4-a). Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce açılmış ve yaş doğrulama belirteci kullanılarak doğrulama yapılmamış mevcut hesaplar ise en geç 31 Mart 2027'ye kadar en az bir defaya mahsus olarak doğrulanacak. Bu doğrulamada onbeş yaşını doldurmadığı tespit edilen çocukların mevcut hesapları bilgi verilerek kapatılacak; onbeş yaşını doldurduğu tespit edilenlerin hesapları çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet esaslarına tabi kılınacak (geçici m.1).

Bu kuralları getiren Yönetmelik, 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Tam adı "Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik". Yönetmeliği Siber Güvenlik Başkanlığı çıkardı. Yürürlük maddesi tek cümle: "Bu Yönetmelik 1/11/2026 tarihinde yürürlüğe girer." (m.13)

Aşağıda kimin hesabının ne olacağını, ebeveynin elinde hangi araçların olacağını ve itirazın nasıl yapılacağını metinden okuyoruz.

1 Kasım'da Kanun da değişti

Yönetmelik tek başına gelmedi. 7578 sayılı Kanun, 5651 sayılı İnternet Kanunu'nun ek 4. maddesinin yedinci fıkrasını yeniden yazdı. Bu değişiklik de 7578 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yayımdan altı ay sonra, yani 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girdi. Yeni fıkranın ilk cümlesi şöyle:

"Sosyal ağ sağlayıcı, onbeş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dâhil gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür."

Burada yaygın bir yanlışı düzeltmek gerekiyor. "Çocuklara ayrı hizmet" fikri yeni değil. Ek 4. maddenin yedinci fıkrası 2022'den beri sosyal ağ sağlayıcıya çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet için tedbir alma yükümlülüğü yüklüyordu. Kanun düzeyinde 1 Kasım'ın öne çıkan yenilikleri 15 yaş yasağı, yaş doğrulama dâhil tedbir yükümlülüğü ve ebeveyn kontrol araçlarıdır. Doğrulamanın e-Devlet üzerinden yapılacağı ise Kanun'da yazmıyor; bunu Yönetmeliğin 7. maddesi düzenliyor.

Yeni hesap açarken ne olacak

Yönetmeliğin 6. maddesinin ikinci fıkrası, hesap oluşturma aşamasında kullanıcının yaşının yaş doğrulama belirteciyle doğrulanmasını zorunlu tutuyor. Fıkra "kullanıcının" diyor; yalnız çocukları değil, hesap açan herkesi kapsıyor.

Yönetmeliğin öngördüğü akış şu: Belirteç e-Devlet Kapısı üzerinden üretilir (m.7/1). Kullanıcı Başkanlığın sunduğu çevrimiçi hizmete e-Devlet kimlik doğrulamasıyla girer, belirteci üretir ve sosyal ağ platformuna kendisi yükler. Platform önce belirtecin Başkanlıkça üretildiğini teyit eder, sonra yaş grubunu tespit eder (m.7/1-a, c, ç).

Sonuç iki yönlü. Onbeş yaşını doldurmadığı anlaşılan çocuğun hesap açma talebi reddediliyor. Onbeş yaşını doldurmuş ama onsekiz yaşını doldurmamış kullanıcının hesabı ise ayrıştırılmış hizmet kurallarına bağlanıyor (m.6/4).

Belirteç kimliğinizi platforma verir mi

Yönetmeliğe göre hayır. 7. maddenin (b) bendi, belirtecin yalnız iki bilgiyi taşıdığını söylüyor: kullanıcı onbeş yaşını doldurmuş mu, doldurmuşsa onsekiz yaşını doldurmuş mu. Aynı bent devam ediyor: belirteç, "kullanıcının yaşıyla ilgili yukarı belirtilen hususlar dışında başkaca hiçbir kişisel veri ve bilgi içermez." Platform belirteci yaş doğrulama dışında bir amaçla da kullanamıyor (m.7/1-ç).

Yönetmelik bu tercihi temel ilke olarak da yazmış. 5. maddenin üçüncü fıkrasına göre yaş doğrulamada "kimlik tespiti yerine yalnızca yaş eşiğinin belirlenmesine imkân tanıyan yöntemler" kullanılıyor. Bu, finans sektöründeki uzaktan kimlik tespitinden farklı bir yaklaşım. Orada kişinin kim olduğu tespit ediliyor; burada yalnız hangi yaş eşiğinde olduğu öğreniliyor.

Türkiye'de mukim olmayan ve geçici olarak bulunan kullanıcılar için ayrı bir yol var. Bu kişiler yaş doğrulama mekanizmasından muaf. Hizmetten yararlanmak için başvurduklarında, yalnız pasaport bilgileriyle erişilen bir hizmet üzerinden istisnai bir belirteç üretiliyor (m.7/1-d).

Mevcut hesaplar: 31 Mart 2027

1 Kasım'dan önce açılmış hesaplar için geçici 1. madde uygulanıyor. Sosyal ağ sağlayıcı, Yönetmeliğin yürürlüğünden önce açılmış ve belirteçle doğrulanmamış hesapları 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez e-Devlet belirteciyle doğrulamak zorunda.

Doğrulamada onbeş yaşını doldurmadığı anlaşılan çocuğun hesabı bilgi verilerek kapatılacak. Hesaba ait veriler, itiraz yapılmışsa itirazın sonuçlanmasından sonra, yapılmamışsa gecikmeksizin silinecek. Onbeş yaşını doldurmuş çocuğun hesabı ise ayrıştırılmış hizmet kurallarına geçecek.

Doğrulama sonrası da denetim sürüyor. Bir hesabın yaş aralığına aykırı kullanıldığına dair makul şüphe doğarsa platform hesabı askıya alıyor. Hesap ancak belirteçle yeniden doğrulamadan sonra açılabiliyor (m.6/3).

Onbeş yaşını doldurmuş çocukların hesapları nasıl değişecek

Yönetmeliğin 8. maddesinin beşinci fıkrası, onbeş yaşını doldurmuş çocuk hesapları için somut yasaklar sayıyor:

• Hesap varsayılan olarak gizli; kamuya açık olma seçeneği sunulamıyor.
• Takipçi ve takip edilen listelerini çocuğun kendisinden başkası göremiyor.
• Çocuğa yalnız onun takip ettiği hesaplar mesaj gönderebiliyor; mesajlarda görüldü bilgisi yer almıyor.
• Hesap başka hesaplara takip için önerilemiyor; başka hesaplar da ona takip için önerilemiyor.
• Yönetmelik m.8/5-d aynen: "Sosyal ağ sağlayıcı, onbeş yaşını doldurmuş çocuğa ait hesabı; hizmete erişimde kullanılan cihazdan bağımsız olarak cihazda veya çevrimiçi depolama hizmetlerinde tutulan telefon rehberleri, kişi ve kullanıcı listeleri, e-posta adres defterleri, diğer uygulama ve platformlardaki kişi, arkadaş ve takip listeleri ile üçüncü kişilere ait iletişim bilgilerinin iletişim kurma amacıyla derlendiği benzeri kanal ve kaynaklarla senkronize edemez; bu amaçla söz konusu kaynaklara erişemez ve bunlardan elde edilen verileri işleyemez. Hesabın oluşturulması, doğrulanması, kurtarılması ve güvenliğinin sağlanması ile ebeveyn denetimi amacıyla yalnızca ebeveyne ait iletişim bilgilerinin işlenmesi bu fıkra kapsamında senkronizasyon sayılmaz. Bu fıkraya aykırı olarak elde edilmiş veriler ile bunlardan üretilen eşleştirme, çıkarım ve öneri kayıtları gecikmeksizin silinir." (m.8/5-d)
• Canlı yayın açma özelliği bulunmuyor.
• Görsel içeriklerin kaydırma, dokunma, tıklama gibi kullanıcı hareketleriyle ya da kendiliğinden ardışık sunulmasını sağlayan arayüz, tasarım veya işlev, uygulama ve internet sitesi dahil bütün arayüzlerde kullanılamıyor.
• Çocuğun verileri profillemeye ve kişiselleştirilmiş ticari reklama konu edilemiyor.

Liste, bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmet yasağıyla açılıyor (m.8/5-a). Ekran görüntüsünü önleyecek teknik tedbir yükümlülüğü de aynı fıkrada (m.8/5-f).

İçerik üreticileri ve markalar için bu fıkranın pratik anlamı açık. Çocuk hesaplarında takip önerisi, davranışa göre kişiselleştirme ve kişiselleştirilmiş ticari reklam yasaklandı. Yasak sosyal ağ sağlayıcıya yöneliktir; sonuç olarak markalar ve içerik üreticileri onbeş yaşını doldurmuş çocuklara bu yollarla erişemez. Onbeş yaşını doldurmamış olduğu tespit edilen içerik üreticilerinin mevcut hesapları ise 31 Mart 2027'ye kadar yapılacak doğrulamada bilgi verilerek kapatılacak, yeni hesap açma talepleri reddedilir (geçici m.1, m.6/4-a).

Ebeveyn kontrol araçları neleri kapsıyor

Yönetmeliğin 9. maddesi, araçların asgari içeriğini sayıyor. Ebeveyn hesap ve özellik ayarlarını kontrol edebilir. Satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemleri izne bağlayabilir ve harcama limiti koyabilir. Kullanım süresini izleyip sınırlayabilir; konum paylaşımını yönetebilir (m.9/3). Bu listede harcama limiti ve konum paylaşımı Yönetmeliğe ait; Kanun'un yeni 20. fıkrası yalnız hesap ayarlarının kontrolünü, ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine bağlanmasını ve kullanım süresinin izlenip sınırlandırılmasını sayıyor.

Araçlar Türkçe sunulur ve etkinleştirildiğinde çocuğa açıkça bildirilir. Çocuk, ebeveynin bilgisi ve aynı güvenlik doğrulaması olmadan bu kontrolü kaldıramaz (m.9/4). Araçları anne, baba, vasi gibi çocuk hakkında karar verme yetkisi olan kişiler kullanır (m.9/2).

Bir ayrıntı daha: ebeveyn kontrolünün varlığı, platformun ayrıştırılmış hizmet yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor (m.9/1). Ebeveyn araçları açmasa bile 8. maddedeki kurallar uygulanır.

Hesap yanlışlıkla kapanırsa itiraz yolu

Her sosyal ağ sağlayıcı ücretsiz, Türkçe ve erişilebilir bir başvuru ve itiraz mekanizması kurmak zorunda (m.10/1). Yaş doğrulama sonucuna, askıya almaya, kapatmaya ve ayrıştırılmış hizmet tedbirlerine itiraz edilebilir.

İtiraz "tamamen otomatik sistemlerle incelenemez" ve anlamlı insan incelemesinden geçer (m.10/3). İtiraz sonuçlanana kadar hesaptaki içerik ve kişisel veriler silinmez (m.10/4). Sonuç bildiriminde, Başkanlığa şikâyet ve yargı yolunun açık olduğu belirtilir (m.10/5).

Kurala uymayan platforma ne olur

Yönetmelik, yaptırım için 5651 sayılı Kanun'un ek 4. maddesine yolluyor (m.11/1). Maddenin yirmidördüncü fıkrası, yedinci fıkra dahil bazı yükümlülükler için ayrı bir ceza öngörüyor. Bunlara uymayan sosyal ağ sağlayıcıya, bir önceki takvim yılındaki küresel cirosunun yüzde üçüne kadar idari para cezası verilebiliyor. 7578 sayılı Kanun 1 Kasım'dan itibaren bu ceza fıkrasının listesine yeni yirminci (ebeveyn kontrol araçları), yirmibirinci ve yirmiüçüncü fıkraları da ekledi; yedinci fıkra listede kaldı ve artık 15 yaş yasağını içeriyor. Ayrıca ceza fıkrasına yeni bir kademe eklendi: idari para cezasının tebliğinden itibaren otuz gün içinde uyulmazsa Türkiye'deki vergi mükelleflerinin o platforma yeni reklam vermesi yasaklanıyor; bu kapsamda yeni sözleşme kurulamıyor ve para transferi yapılamıyor. Reklam yasağından sonra üç ay içinde de uyulmazsa Başkan, bant genişliğinin yüzde elli daraltılması için sulh ceza hâkimliğine başvurabiliyor. Bu karar uygulandıktan sonra otuz gün içinde de uyulmazsa yüzde doksana kadar daraltma için yeniden hâkime başvurulabiliyor.

Yönetmeliğe göre yaptırım uygulanmadan önce platforma aykırılık bildirilir ve aykırılığın niteliğine göre giderilmesi için makul bir süre verilir (m.11/2). Kanundaki otuz günlük ve üç aylık süreler ise para cezasının tebliğinden ve reklam yasağından sonra işliyor. Yaptırım belirlenirken aykırılığın ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve iyi niyetli uyum çabası dikkate alınır (m.11/3).

Yaptırım hükümleri sosyal ağ sağlayıcıya yöneliyor. Yönetmelikte ebeveyne ya da çocuğa yönelik bir para cezası hükmü bulunmuyor. Kullanıcı için sonuç, hesabın açılmaması, askıya alınması ya da kapatılmasıdır.

Bu Süreçte Bilinmesi Gerekenler

Yönetmelik 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girdi (m.13). Aynı gün 7578 sayılı Kanun'un 5651 sayılı Kanun ek 4. maddesini değiştiren 22. maddesi de yürürlüğe girdi.

Sosyal ağ sağlayıcı onbeş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz (m.5/1).

Yeni hesap açılırken kullanıcının yaşı e-Devlet Kapısı üzerinden üretilen belirteçle doğrulanır (m.6/2, m.7/1).

Belirteç yalnız onbeş ve onsekiz yaş eşiği bilgisini taşır (m.7/1-b).

Mevcut hesaplar 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez doğrulanacak; doğrulamada onbeş yaşını doldurmamış olduğu tespit edilen çocukların hesapları bilgi verilerek kapatılacak (geçici m.1).

Onbeş yaşını doldurmuş çocukların hesapları gizlidir, canlı yayın açamaz; çocuğun kişisel verilerinin profillemeye ve kişiselleştirilmiş ticari reklama konu edilmesi yasaktır (m.8/5).

Yönetmeliğe göre ebeveyn kontrol araçları harcama limiti, süre sınırı ve konum paylaşımını da kapsar (m.9/3); Kanun'un yeni 20. fıkrası harcama limitini ve konum paylaşımını saymıyor.

İtiraz ücretsizdir ve insan incelemesinden geçer; sonuca karşı Başkanlığa şikâyet ve yargı yolu açık (m.10).

Belirtecin teknik yapısını ve doğrulama sürecini anlatan rehberi Başkanlık hazırlar ve sosyal ağ sağlayıcılarla paylaşır (m.12/1).

---

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş ya da tavsiye niteliği taşımaz. Yazıda ele alınan düzenleme 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir; yaş doğrulama belirtecinin teknik ayrıntıları m.12/1 uyarınca Siber Güvenlik Başkanlığının rehberinde tanımlanır.