İzinsiz Ticari SMS ve Arama: Haklarınız ve Şikayet Yolu

Telefonunuza gün içinde onlarca reklam SMS'i, tanımadığınız numaralardan kampanya araması geliyor. Çoğu kişi bunu "kaçınılmaz" sanır; oysa onayınız olmadan size ticari ileti gönderilmesi açıkça yasaktır ve etkili şikayet yolları vardır. İşte hukuki durum ve atmanız gereken adımlar.

Kural: Onaysız Ticari İleti Yasaktır

6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.6'ya göre ticari elektronik iletiler, alıcılara ancak önceden onayları alınmak kaydıyla gönderilebilir. İki istisna vardır: esnaf ve tacirlere önceden onay olmadan ticari ileti gönderilebilir; bir de sizin aldığınız mal veya hizmete ilişkin değişiklik, kullanım ve bakım iletileri için ayrıca onay aranmaz. Bunun dışında, onayınız yoksa gelen her reklam SMS'i, e-postası veya araması hukuka aykırıdır.

İki Ayrı Hukuki Hat — İkisi Birlikte İşler

İzinsiz ticari ileti, iki ayrı mevzuatı aynı anda ilgilendirir.

Ticaret Bakanlığı hattı (6563 sayılı Kanun). Onaysız ileti gönderene idari para cezası uygulanır (m.12). Kritik nokta şudur: bir defada birden fazla kişiye izinsiz ileti gönderilmesi hâlinde, öngörülen idari para cezası on katına kadar artırılarak uygulanır. Yani toplu (kitlesel) izinsiz gönderimlerde ceza katlanır. (Kanundaki tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir; güncel rakam için ilgili yılın tebliğine bakılır.)

KVKK hattı (6698 sayılı Kanun). Telefon numaranız bir kişisel veridir. Onayınız olmadan pazarlama amacıyla işlenmesi, kişisel verilerin korunması mevzuatına aykırılık oluşturabilir. Bu durumda Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na başvurabilirsiniz; Kurul'un uygulayabileceği idari para cezaları, ticari ileti cezalarına göre çok daha yüksek olabilir. Kısacası aynı izinsiz SMS, hem Ticaret Bakanlığı hem KVKK yönünden ayrı ayrı sorumluluk doğurabilir.

Ne Yapmalısınız? Adım Adım

1. İYS üzerinden kontrol ve ret. Ticari iletiler İleti Yönetim Sistemi (İYS) üzerinden yönetilir. İYS'ye girip hangi firmaların size ileti izni tanımladığını görebilir ve tek tıkla ret/çıkış yapabilirsiniz. SMS'lerdeki "RET" kodu da bu sistemi besler.

2. Ticaret Bakanlığı'na şikayet. Ret'e rağmen ileti devam ediyorsa veya hiç onay vermediyseniz, e-Devlet üzerinden Ticaret Bakanlığı'na şikayet başvurusu yapabilirsiniz.

3. KVKK'ya başvuru. Kişisel veri boyutu için önce iletiyi gönderen firmaya (veri sorumlusuna) başvurmanız, tatmin edici yanıt alamazsanız Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikayette bulunmanız gerekir.

4. Kanıtları saklayın. Gelen SMS'lerin ekran görüntüsü, tarih-saat, gönderen numara/başlık ve varsa ret talepleriniz şikayet dosyanızın omurgasıdır.

Sık Sorulan Sorular

"RET" yazdım ama SMS'ler geliyor, ne yapabilirim? Ret'e rağmen ileti göndermek başlı başına aykırılıktır. İYS kaydınızı belgeleyip Ticaret Bakanlığı'na şikayet edebilir, ayrıca KVKK yönünden başvuru yapabilirsiniz.

Onay verdiğimi hatırlamıyorum, yine de ceza çıkar mı? Onayın varlığını ispat yükü iletiyi gönderene aittir. Geçerli bir onayı belgeleyemiyorsa ileti hukuka aykırı sayılır.

Bankam kendi hizmetiyle ilgili bilgi gönderiyor, bu da yasak mı? Hayır. Aldığınız mal/hizmete ilişkin bilgilendirme için ayrıca onay aranmaz. Yasak olan, onaysız pazarlama/reklam iletileridir.

Karar Ortağınız Olarak Yaklaşımımız

İzinsiz ticari iletiler çoğu zaman "boş verilen" ama aslında somut yaptırımı olan ihlallerdir. Sinanoğlu Hukuk Bürosu olarak; delilin doğru toplanması, hangi başvurunun (İYS, Ticaret Bakanlığı, KVKK) hangi sırayla yapılacağı ve sürecin sonuca bağlanması konusunda net bir yol haritası sunarız.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Başvuru yolları ve süreler somut olaya göre değişebilir; önemli bir uyuşmazlıkta bir avukata danışmanızı öneririz.